Drenated
Legend Member
MVC Nedir?
MVC, Yazılım Mühendisliği’nde önemli bir yere sahip architectural patterns (yazılım mimari desenleri)’ın bir parçasıdır. Model, View ve Controller kelimelerinin baş harflerinden oluşan MVC (Model-View-Controller), 1979 yılında Tygve Reeskaug tarafından oluşturulmuş ve yazılım gelişmede bir çok projede kullanılmıştır. Son dönemlerde Microsoft’un MVC desenini Asp.Net teknolojisi ile birleştirmesi ile popülaritesi daha da artmıştır.
MVC ile ilgili en yanlış bilgi, MVC’nin Microsoft tarafından çıkartıldığı düşüncesidir. Yukarıdaki paragrafta da bahsedildiği üzere, MVC’nin Asp.Net’e entegre edilmesinden önce bu deseni bir çok (.Net) yazılım geliştiricisi bilmemekteydi, bilse de kullanmıyorlardı. Asp.Net MVC’nin gelişiminin ardından MVC’ye ilgi oldukça artmış görünüyor.
MVC deseni, 3 katmandan oluşmaktadır ve katmanları birbirinden bağımsız (birbirini etkilemeden) olarak çalışmaktadır. Bu sebeple çoğunlukla büyük çaplı projelerde projelerin yönetiminin ve kontrolünün daha rahat sağlanabilmesi için tercih edilmektedir. MVC ile geliştirilen projelerde projenin detaylarına göre bir çok kişi eş zamanlı olarak kolaylıkla çalışabilmektedir.
Model Nedir?
Model, MVC’de projenin iş mantığının (business logic) oluşturulduğu bölümdür. İş mantığıyla beraber doğrulama (validation) ve veri erişim (data access) işlemleri de bu bölümde gerçekleştirilmektedir.
Model tek katmandan oluşabileceği gibi kendi içinde birden fazla katmandan da oluşabilir. İç yapılandırma projenin büyüklüğü ile yazılım geliştiricinin planlamasına kalmış bir durumdur. Eğer proje büyük çaplı ise modeli birden çok katmana ayırmak projenin yönetimi açısından faydalı olacaktır.
View Nedir?
View, MVC’de projenin arayüzlerinin oluşturulduğu bölümdür. Bu bölümde projenin kullanıcılara sunulacak olan HTML dosyaları yer almaktadır. Projenin geliştirildiği yazılım dillerine göre dosya uzantıları da değişebilmektedir. Projelerin büyüklüğüne göre dikkat edilmesi gereken bir nokta ise, klasörlemedir.
Eğer bir web projesi geliştiriyorsanız, projenin View’larının yer aldığı klasörlerinin hiyerarşisi, ilerleyen dönemlerde karmaşıklığa sebep olmaması için dikkatli yapılmalıdır. Kimi yazılım geliştiriciler web projelerinde HTML dosyaları ile Javascript, CSS ve resim dosyalarını aynı klasör içinde barındırmaktadır. Ufak bir ayrıntı gibi görünse de projenin ilerleyen dönemlerinde ciddi problemler oluşturmaktadır.
View’ın bir görevi de, kullanıcılardan alınan istekleri controller’a iletmektir.
Controller Nedir?
Controller, MVC’de projenin iç süreçlerini kontrol eden bölümdür. Bu bölümde View ile Model arasındaki bağlantı kurulur. Kullanıcılardan gelen istekler (request) Controller’larda değerlendirilir, isteğin detayına göre hangi işlemlerin yapılacağı ve kullanıcıya hangi View’ın döneceği (response) belirtilir.
MVC’nin Çalışma Prensibi
MVC’nin parçaları olan Model, View ve Controller’ın ne olduğu yukarıdaki bölümde anlatıldı. Şimdi bu bilgileri toparlayıp MVC’nin çalışma prensibini (yaşam döngüsünü) detaylıca inceleyelim.
MVC’nin çalışma mantığı özetle aşağıdaki görselde tanımlanmıştır. Hemen altında madde madde açıklaması yer almaktadır. (Kullanıcı: siteyi kullanan kişi)
MVC, Yazılım Mühendisliği’nde önemli bir yere sahip architectural patterns (yazılım mimari desenleri)’ın bir parçasıdır. Model, View ve Controller kelimelerinin baş harflerinden oluşan MVC (Model-View-Controller), 1979 yılında Tygve Reeskaug tarafından oluşturulmuş ve yazılım gelişmede bir çok projede kullanılmıştır. Son dönemlerde Microsoft’un MVC desenini Asp.Net teknolojisi ile birleştirmesi ile popülaritesi daha da artmıştır.
MVC ile ilgili en yanlış bilgi, MVC’nin Microsoft tarafından çıkartıldığı düşüncesidir. Yukarıdaki paragrafta da bahsedildiği üzere, MVC’nin Asp.Net’e entegre edilmesinden önce bu deseni bir çok (.Net) yazılım geliştiricisi bilmemekteydi, bilse de kullanmıyorlardı. Asp.Net MVC’nin gelişiminin ardından MVC’ye ilgi oldukça artmış görünüyor.
MVC deseni, 3 katmandan oluşmaktadır ve katmanları birbirinden bağımsız (birbirini etkilemeden) olarak çalışmaktadır. Bu sebeple çoğunlukla büyük çaplı projelerde projelerin yönetiminin ve kontrolünün daha rahat sağlanabilmesi için tercih edilmektedir. MVC ile geliştirilen projelerde projenin detaylarına göre bir çok kişi eş zamanlı olarak kolaylıkla çalışabilmektedir.
Model Nedir?
Model, MVC’de projenin iş mantığının (business logic) oluşturulduğu bölümdür. İş mantığıyla beraber doğrulama (validation) ve veri erişim (data access) işlemleri de bu bölümde gerçekleştirilmektedir.
Model tek katmandan oluşabileceği gibi kendi içinde birden fazla katmandan da oluşabilir. İç yapılandırma projenin büyüklüğü ile yazılım geliştiricinin planlamasına kalmış bir durumdur. Eğer proje büyük çaplı ise modeli birden çok katmana ayırmak projenin yönetimi açısından faydalı olacaktır.
View Nedir?
View, MVC’de projenin arayüzlerinin oluşturulduğu bölümdür. Bu bölümde projenin kullanıcılara sunulacak olan HTML dosyaları yer almaktadır. Projenin geliştirildiği yazılım dillerine göre dosya uzantıları da değişebilmektedir. Projelerin büyüklüğüne göre dikkat edilmesi gereken bir nokta ise, klasörlemedir.
Eğer bir web projesi geliştiriyorsanız, projenin View’larının yer aldığı klasörlerinin hiyerarşisi, ilerleyen dönemlerde karmaşıklığa sebep olmaması için dikkatli yapılmalıdır. Kimi yazılım geliştiriciler web projelerinde HTML dosyaları ile Javascript, CSS ve resim dosyalarını aynı klasör içinde barındırmaktadır. Ufak bir ayrıntı gibi görünse de projenin ilerleyen dönemlerinde ciddi problemler oluşturmaktadır.
View’ın bir görevi de, kullanıcılardan alınan istekleri controller’a iletmektir.
Controller Nedir?
Controller, MVC’de projenin iç süreçlerini kontrol eden bölümdür. Bu bölümde View ile Model arasındaki bağlantı kurulur. Kullanıcılardan gelen istekler (request) Controller’larda değerlendirilir, isteğin detayına göre hangi işlemlerin yapılacağı ve kullanıcıya hangi View’ın döneceği (response) belirtilir.
MVC’nin Çalışma Prensibi
MVC’nin parçaları olan Model, View ve Controller’ın ne olduğu yukarıdaki bölümde anlatıldı. Şimdi bu bilgileri toparlayıp MVC’nin çalışma prensibini (yaşam döngüsünü) detaylıca inceleyelim.
MVC’nin çalışma mantığı özetle aşağıdaki görselde tanımlanmıştır. Hemen altında madde madde açıklaması yer almaktadır. (Kullanıcı: siteyi kullanan kişi)
